Nhiều gia đình nghe nói đến "học bổng chính phủ Đài Loan" như một khoản duy nhất, rồi hỏi thẳng có xin được hay không. Thực tế có ít nhất bốn khoản cấp quốc gia khác nhau, mỗi khoản do một cơ quan cấp, điều kiện riêng, mức tiền riêng, và quan trọng nhất là không phải khoản nào người mang quốc tịch Việt Nam cũng nộp được. Bài này tách từng khoản ra, lấy số liệu từ văn bản quy định của chính cơ quan cấp, không lấy lại số từ các trang tổng hợp trung gian.

Học bổng Đài Loan của Bộ Giáo dục (臺灣獎學金) — khoản phổ biến nhất, người Việt nộp được

Đây là khoản học bổng cấp bằng của Bộ Giáo dục Đài Loan, dành cho người nước ngoài đã tốt nghiệp trung học phổ thông trở lên, học lực khá và hạnh kiểm tốt. Theo văn bản quy định đang có hiệu lực, mức hỗ trợ gồm hai phần: Bộ trả học phí và tạp phí theo thực tế, tối đa 40.000 Đài tệ mỗi học kỳ, phần vượt quá người học tự đóng cho trường; cộng thêm sinh hoạt phí 15.000 Đài tệ mỗi tháng cho bậc cử nhân, 20.000 Đài tệ mỗi tháng cho bậc thạc sĩ và tiến sĩ. Khoản tạp phí này không gồm phí thu hộ chi hộ, phí hướng dẫn luận văn, bảo hiểm, tiền ký túc xá và phí mạng — những khoản đó người học vẫn tự trả. Thời gian nhận tối đa 4 năm cho cử nhân, 2 năm cho thạc sĩ, 4 năm cho tiến sĩ, và tổng thời gian nhận học bổng của một người không quá 5 năm.

Công dân Việt Nam nộp được khoản này, qua Văn phòng Kinh tế và Văn hóa Đài Bắc tại Việt Nam. Hồ sơ thường mở trong khoảng tháng 2 đến tháng 3 hằng năm; ngày chính xác nằm trong thông báo tuyển sinh của từng năm, nên cần xem lại thông báo mới nhất khi chuẩn bị nộp, không dựa vào lịch của năm trước. Học bổng này không áp dụng cho người có quốc tịch Trung Quốc đại lục, Hồng Kông hoặc Ma Cao.

Học bổng Hoa ngữ (HES) — dành cho người học tiếng Trung, không phải người học chuyên ngành

Khoản này cấp tiền mặt để học tiếng Trung tại một trung tâm Hoa ngữ, không phải học bổng cho sinh viên chuyên ngành. Khác với học bổng Đài Loan ở trên, học bổng Hoa ngữ không trả học phí thành một khoản riêng — Bộ cấp tiền mặt hằng tháng rồi người học tự lấy số tiền đó đóng học phí cho trung tâm. Hai nguồn độc lập của Bộ Giáo dục và của Đại học Sư phạm Đài Loan, nơi có trung tâm Hoa ngữ lớn nhất Đài Loan, đều ghi mức hiện hành là 28.000 Đài tệ mỗi tháng; một trang tin cũ khác của Bộ vẫn còn để mức cũ 25.000, nên khi tra cứu nơi khác gặp số thấp hơn thì đó là trang chưa cập nhật, không phải một khoản khác.

Điều kiện đi kèm quan trọng nhất là người nhận học bổng phải học tại một trung tâm Hoa ngữ nằm trong danh sách được Bộ Giáo dục cho phép tuyển sinh từ nước ngoài, và phải học tối thiểu 15 giờ mỗi tuần các môn ngôn ngữ bắt buộc. Đăng ký ở một cơ sở ngoài danh sách đó, hoặc học lớp bán thời gian ít giờ hơn mức tối thiểu, thì không dùng được khoản này dù vẫn đang học tiếng Trung thật. Khóa học được tính theo học bổng có thể là khóa hè 2 tháng hoặc khóa 3, 6, 9, 12 tháng; hồ sơ nộp hằng năm từ 1 tháng 2 đến 31 tháng 3, tại cơ quan đại diện của Đài Loan ở nước sở tại.

TaiwanICDF — khoản toàn phần thực tế nhất với người Việt, dù Việt Nam không có quan hệ ngoại giao với Đài Loan

TaiwanICDF là học bổng toàn phần theo đúng nghĩa: vé máy bay khứ hồi hạng phổ thông, chỗ ở ký túc xá (bắt buộc ở ký túc xá trong thời gian nhận học bổng), học phí, phí tín chỉ, bảo hiểm tai nạn và y tế trong suốt thời gian học, tiền sách nếu được chủ nhiệm khoa duyệt, và sinh hoạt phí hằng tháng theo bậc học: 15.000 Đài tệ cho cử nhân, 18.000 cho thạc sĩ, 20.000 cho tiến sĩ, chuyển thẳng vào tài khoản ngân hàng của người học ở Đài Loan mỗi tháng.

Điều kiện xin học bổng này không dựa trên quan hệ ngoại giao mà dựa trên một danh sách nước đủ điều kiện riêng do TaiwanICDF công bố. Việt Nam có tên trong danh sách đó, ở nhóm châu Á Thái Bình Dương, dù Việt Nam và Đài Loan không có quan hệ ngoại giao chính thức — trong danh sách, các nước có quan hệ ngoại giao được đánh dấu riêng, còn Việt Nam không có dấu đó nhưng vẫn nằm trong danh sách được nộp hồ sơ. Hồ sơ học bổng thường nộp song song với hồ sơ nhập học gửi cho trường, trong khoảng tháng 1 đến giữa tháng 3 hằng năm.

Học bổng Bộ Ngoại giao (MOFA) — vì sao chưa chắc nộp được

Bộ Ngoại giao Đài Loan cũng cấp một khoản học bổng riêng, mức 33.000 Đài tệ mỗi tháng cho hệ cấp bằng và 28.000 cho lớp học tiếng, theo trang tiếng Anh chính thức của bộ này. Về nguyên tắc, khoản này dành cho sinh viên đến từ các nước có quan hệ ngoại giao với Đài Loan. Việt Nam không thuộc nhóm đó. Điều lệ có để ngỏ khả năng xét đặc biệt cho sinh viên nước khác, nên không hẳn là hoàn toàn đóng cửa, nhưng cũng không phải một suất chắc chắn như học bổng Đài Loan của Bộ Giáo dục hay TaiwanICDF ở trên. Cách xác nhận rõ ràng nhất là hỏi trực tiếp Văn phòng Kinh tế và Văn hóa Đài Bắc tại Việt Nam xem năm đó có nhận hồ sơ từ Việt Nam hay không, trước khi dành thời gian chuẩn bị một bộ hồ sơ riêng cho khoản này.

Nếu bạn gặp một cái tên nghe gần giống là "học bổng Kết nối Đài Loan – Châu Âu" ở nơi khác, đó là một chương trình khác của cùng Bộ Ngoại giao, chỉ cấp cho người đang theo học tại một trường đại học ở một số nước châu Âu cụ thể, không liên quan đến người đang ở Việt Nam. Nhắc đến ở đây để khỏi mất công tìm hiểu lại khi tình cờ gặp tên này.

Vì sao nên tự kiểm tra số tiền trước khi tin vào một bài viết khác

Ba con số hay bị chép sai giữa các trang tổng hợp: một số trang ghi học bổng Đài Loan của Bộ Giáo dục là 28.000 Đài tệ mỗi tháng, nhưng đó là mức của học bổng Bộ Ngoại giao ở trên, không phải của Bộ Giáo dục, hai khoản bị nhập lẫn vào nhau; một số trang khác ghi TaiwanICDF trả 12.000 cho cử nhân và 15.000 cho thạc sĩ, lệch 3.000 mỗi tháng so với văn bản gốc hiện hành, và lệch 3.000 mỗi tháng trong bốn năm cử nhân cộng lại là 144.000 Đài tệ. Vì các khoản này thay đổi theo từng niên khóa, trước khi nộp hồ sơ nên đọc lại thông báo tuyển sinh mới nhất của đúng cơ quan cấp, không dừng ở bài viết nào, kể cả bài này.

Câu hỏi thường gặp

Học bổng chính phủ Đài Loan dành cho sinh viên nước ngoài gồm những loại nào?

Có bốn khoản cấp quốc gia chính: học bổng Đài Loan của Bộ Giáo dục (cho sinh viên chuyên ngành cấp bằng), học bổng Hoa ngữ HES (cho người học tiếng Trung tại trung tâm Hoa ngữ), TaiwanICDF (học bổng toàn phần theo danh sách nước đủ điều kiện) và học bổng của Bộ Ngoại giao. Mỗi khoản do một cơ quan cấp, điều kiện và mức tiền khác nhau, không phải một học bổng chung.

Người Việt Nam có nộp được học bổng Đài Loan của Bộ Giáo dục không?

Có. Công dân Việt Nam nộp được, qua Văn phòng Kinh tế và Văn hóa Đài Bắc tại Việt Nam, trong khoảng tháng 2 đến tháng 3 hằng năm. Mức hỗ trợ gồm học phí và tạp phí tối đa 40.000 Đài tệ mỗi học kỳ, cộng sinh hoạt phí 15.000 Đài tệ mỗi tháng cho bậc cử nhân.

Học bổng Hoa ngữ (HES) có bắt buộc học ở một trung tâm cụ thể không?

Có. Người nhận học bổng phải học tại một trung tâm Hoa ngữ nằm trong danh sách được Bộ Giáo dục Đài Loan cho phép tuyển sinh từ nước ngoài, và phải học tối thiểu 15 giờ mỗi tuần. Học ở cơ sở ngoài danh sách đó, hoặc học lớp bán thời gian ít giờ hơn, sẽ không dùng được khoản học bổng này.

TaiwanICDF có phải học bổng toàn phần không?

Đúng, theo đúng nghĩa toàn phần: gồm vé máy bay khứ hồi, chỗ ở ký túc xá bắt buộc, học phí, phí tín chỉ, bảo hiểm tai nạn và y tế, tiền sách nếu được duyệt, cộng sinh hoạt phí hằng tháng theo bậc học — 15.000 Đài tệ cho cử nhân, 18.000 cho thạc sĩ, 20.000 cho tiến sĩ.

Vì sao học bổng Bộ Ngoại giao Đài Loan không chắc chắn với người Việt Nam?

Vì về nguyên tắc khoản này dành cho sinh viên đến từ các nước có quan hệ ngoại giao chính thức với Đài Loan, trong khi Việt Nam không thuộc nhóm đó. Điều lệ vẫn để ngỏ khả năng xét đặc biệt cho sinh viên nước khác, nên cách xác nhận chắc chắn nhất là hỏi trực tiếp Văn phòng Kinh tế và Văn hóa Đài Bắc tại Việt Nam trước khi chuẩn bị hồ sơ.

Nguồn

  • Học bổng Đài Loan: Quy định về học bổng Đài Loan của Bộ Giáo dục Đài Loan, bản sửa đổi đang có hiệu lực
  • Học bổng Hoa ngữ: Quy định về học bổng Hoa ngữ của Bộ Giáo dục Đài Loan, đối chiếu với trang học bổng của Đại học Sư phạm Đài Loan
  • TaiwanICDF: văn bản Scope of Scholarship và danh sách nước đủ điều kiện công bố trên trang chính thức của TaiwanICDF
  • Học bổng Bộ Ngoại giao: trang tiếng Anh chính thức của Bộ Ngoại giao Đài Loan

Mức tiền, điều kiện và hạn nộp do từng cơ quan công bố lại hằng năm và có thể thay đổi. Luôn đọc thông báo tuyển sinh của đúng năm mình nộp hồ sơ trước khi dựa vào số liệu trong bài.

Xem đầy đủ các khoản học bổng đã kiểm chứng, gồm cả học bổng riêng của từng trường, tại trang học bổng. Danh sách trung tâm Hoa ngữ hợp lệ để dùng học bổng HES nằm ở trang học tiếng Trung, và theo dõi từng bước chuẩn bị hồ sơ bằng checklist.