Nhiều gia đình nghe tư vấn viên nói "học một năm tiếng Trung rồi vào đại học" và nghĩ đó là một con đường duy nhất. Thực ra có hai con đường tách biệt hoàn toàn về hồ sơ: đăng ký học tại một trung tâm Hoa ngữ độc lập, hoặc nộp hồ sơ vào hệ 1+4 của một trường đại học cụ thể. Cả hai đều có một năm học tiếng Trung trước khi vào chuyên ngành, nhưng khác nhau ở tư cách hồ sơ, quyền đi làm thêm, và quan trọng nhất là khác nhau ở việc học xong có chắc được vào chuyên ngành hay không.

Trung tâm Hoa ngữ: một lớp học tiếng, không phải một suất vào đại học

Trung tâm Hoa ngữ là cơ sở dạy tiếng Trung cho người nước ngoài, nằm trong hoặc gắn với một trường đại học nhưng tuyển sinh và cấp hồ sơ hoàn toàn riêng, tách biệt khỏi việc trường đó tuyển sinh viên chuyên ngành. Đây là lớp không cấp bằng — học xong một khoá, người học nhận chứng chỉ hoàn thành khoá học, không phải bằng đại học. Vì không cấp bằng, người học mang tư cách học viên học tiếng, không phải sinh viên hệ cấp bằng, và theo quy định của Bộ Giáo dục Đài Loan, nhóm này không thuộc diện áp dụng Điều 50 Luật Dịch vụ Việc làm nên không được phép đi làm thêm trong lúc học, dù đang sống và đóng học phí hợp pháp tại Đài Loan. Muốn xin visa học tiếng, phải đăng ký lớp chính quy học đủ 15 giờ mỗi tuần và học liên tục, không ngắt quãng; lớp bán thời gian ít giờ hơn mức đó không xin được visa, dù giá rẻ hơn.

Hệ 1+4: một năm chuẩn bị nằm trong hồ sơ nhập học chuyên ngành đã trúng tuyển

Hệ 1+4 không phải một trung tâm riêng mà là cách một trường đại học tổ chức năm đầu cho sinh viên đã được nhận vào chuyên ngành của chính trường đó, nhưng chưa đủ trình độ tiếng Trung để học ngay. Vì vậy, người học hệ 1+4 là sinh viên hệ cấp bằng ngay từ ngày nhập học, dù năm đầu mới học tiếng chứ chưa học chuyên ngành. Thuộc nhóm sinh viên hệ cấp bằng, người học hệ 1+4 được xin giấy phép làm thêm ngay sau khi nhập học theo quy định chung cho sinh viên hệ cấp bằng, không phải chờ đủ 6 tháng như học viên học tiếng ở một trung tâm Hoa ngữ độc lập.

Học xong ở trung tâm Hoa ngữ thì làm sao để vào học chuyên ngành cử nhân

Học xong một khoá, hay thậm chí nhiều khoá liên tiếp ở trung tâm Hoa ngữ không đồng nghĩa đương nhiên được nhận vào ngành cử nhân của chính trường đó. Vì đây là lớp không cấp bằng, việc vào chuyên ngành vẫn phải qua một hồ sơ xét tuyển riêng, nộp theo diện tương ứng của chương trình đó — giống hệt một người chưa từng học ở trường đó đi nộp hồ sơ lần đầu, chỉ khác là lúc này đã có thời gian học tiếng và có thể đã đủ điều kiện TOCFL để nộp thẳng. Ngược lại, kết thúc năm chuẩn bị của hệ 1+4 mới là lúc một số trường đặt điều kiện: đạt một mức trình độ tiếng Trung nhất định để được chuyển tiếp lên chuyên ngành đã đăng ký từ đầu, như bài viết về hệ 1+4 đã nói rõ.

Nên chọn đường nào trước khi nộp hồ sơ

Nếu đã nhắm chắc một trường và một chuyên ngành, chỉ còn thiếu tiếng Trung, hệ 1+4 của đúng trường đó cho vào thẳng chuyên ngành mong muốn ngay từ hồ sơ ban đầu, không phải nộp hồ sơ lần hai. Nếu chưa chắc muốn học trường nào, ngành nào, hoặc muốn giữ quyền chọn lại sau khi đã quen với tiếng Trung và môi trường sống ở Đài Loan, học ở một trung tâm Hoa ngữ độc lập trước cho thời gian cân nhắc đó, đồng thời còn có thể nộp hồ sơ học bổng Hoa ngữ (HES) để được hỗ trợ một phần chi phí trong lúc học. Đổi lại, phải chấp nhận không được làm thêm trong thời gian học tiếng, và vẫn phải nộp hồ sơ xét tuyển chuyên ngành như một đợt riêng sau đó.

Câu hỏi thường gặp

Học ở trung tâm Hoa ngữ có phải là hệ 1+4 không?

Không. Trung tâm Hoa ngữ là lớp dạy tiếng Trung không cấp bằng, tuyển sinh và cấp hồ sơ riêng, tách biệt khỏi việc trường tuyển sinh viên chuyên ngành. Hệ 1+4 là năm chuẩn bị tiếng Trung nằm trong hồ sơ nhập học của sinh viên đã được nhận vào chuyên ngành của chính trường đó, nên người học hệ 1+4 là sinh viên hệ cấp bằng ngay từ đầu, còn người học ở trung tâm Hoa ngữ là học viên học tiếng.

Trung tâm Hoa ngữ và hệ 1+4 khác nhau ở đâu?

Khác ở ba điểm chính. Một, tư cách hồ sơ: trung tâm Hoa ngữ cấp tư cách học viên học tiếng, hệ 1+4 cấp tư cách sinh viên hệ cấp bằng ngay từ năm đầu. Hai, quyền làm thêm: học viên học tiếng không được phép đi làm thêm theo quy định về Điều 50 Luật Dịch vụ Việc làm, còn sinh viên hệ 1+4 được xin giấy phép làm thêm ngay sau khi nhập học. Ba, khả năng vào chuyên ngành: hệ 1+4 đã gắn sẵn với một chuyên ngành đã trúng tuyển, còn học xong ở trung tâm Hoa ngữ vẫn phải nộp hồ sơ xét tuyển chuyên ngành như một đợt riêng.

Đang học ở trung tâm Hoa ngữ có được đi làm thêm không?

Không. Theo quy định của Bộ Giáo dục Đài Loan, học viên các lớp không cấp bằng tại trung tâm Hoa ngữ không thuộc diện áp dụng Điều 50 Luật Dịch vụ Việc làm, nên không được phép đi làm thêm trong lúc học. Muốn vừa học vừa làm hợp pháp, phải chuyển sang học ở một chương trình thuộc hệ cấp bằng, như hệ 1+4, hệ tự túc, hệ nghề hay chuyên ban vừa học vừa làm.

Học xong một khoá ở trung tâm Hoa ngữ thì làm sao để vào học chuyên ngành cử nhân?

Phải nộp một hồ sơ xét tuyển riêng cho chuyên ngành mong muốn, theo diện tương ứng của chương trình đó, giống như một người chưa từng học tiếng ở trường nào đi nộp hồ sơ lần đầu. Thời gian học ở trung tâm Hoa ngữ không tự động chuyển thành một suất vào chuyên ngành của trường đang theo học tiếng, nhưng giúp có sẵn trình độ tiếng Trung, thậm chí chứng chỉ TOCFL, để hồ sơ xét tuyển chuyên ngành mạnh hơn.