Hệ 1+4, hệ nghề, hệ tự túc, diện Hoa kiều — những cách phân loại này đều dành cho bậc cử nhân. Lên bậc thạc sĩ, Đài Loan không chia theo các hệ hay diện đó nữa. Mỗi viện, mỗi khoa (系所) ở từng trường tự xét hồ sơ của mình, theo tiêu chí riêng của chương trình đó, không có một ủy ban hay hệ thống xếp hạng chung nào gom hồ sơ của tất cả ứng viên thạc sĩ lại rồi phân về từng trường. Bài này nói rõ hồ sơ thạc sĩ nộp qua đâu, cần giấy tờ gì, và khác hồ sơ cử nhân ở những điểm nào.

Hồ sơ thạc sĩ nộp cho ai

Bạn chọn một chương trình thạc sĩ cụ thể — ví dụ ngành Kỹ thuật cơ khí tại một trường, ngành Quản trị kinh doanh tại trường khác — rồi nộp hồ sơ trực tiếp cho phòng tuyển sinh quốc tế hoặc văn phòng của đúng viện, khoa đào tạo ngành đó. Trường nào xét hồ sơ gửi đến trường mình, không có đầu mối chung đứng giữa để phân bổ ứng viên như quy trình của diện Hoa kiều ở bậc cử nhân đã nói ở bài khác. Muốn nộp cho nhiều chương trình, bạn nộp riêng từng bộ hồ sơ cho từng nơi, mỗi nơi trả lời kết quả độc lập.

Hồ sơ thạc sĩ khác hồ sơ cử nhân ở đâu

Bộ hồ sơ thạc sĩ dùng lại nhiều giấy tờ giống hồ sơ cử nhân — bằng tốt nghiệp, bảng điểm, hộ chiếu, chứng nhận tài chính. Khác biệt nằm ở hai chỗ. Thứ nhất, bằng và bảng điểm nộp lên là của bậc cử nhân đã học, không phải bằng trung học, nên khoa xét hồ sơ thường nhìn vào việc ngành bạn đã học có liên quan đến ngành thạc sĩ muốn theo học hay không. Thứ hai, phần lớn chương trình thạc sĩ, đặc biệt ngành có hướng nghiên cứu, yêu cầu thư giới thiệu từ giảng viên từng dạy bạn ở bậc cử nhân, việc này không bắt buộc ở hồ sơ cử nhân vì khi đó bạn chưa có giảng viên đại học nào để xin thư.

Phần lớn trường cũng yêu cầu tự truyện (自傳) và kế hoạch học tập (讀書計畫) giống bậc cử nhân, nhưng ở bậc thạc sĩ, kế hoạch học tập thường phải nói rõ hướng nghiên cứu hoặc đề tài bạn muốn theo đuổi, khác với việc kể lại dự định học tập chung ở bậc cử nhân. Cấu trúc viết hai tài liệu này, xem thêm ở bài về 自傳 và 讀書計畫.

Có cần liên hệ giáo sư hướng dẫn trước khi nộp hồ sơ không

Với chương trình thạc sĩ có luận văn, đặc biệt ngành khoa học kỹ thuật làm việc trong phòng thí nghiệm, nhiều viện khuyến khích hoặc yêu cầu ứng viên liên hệ trước với một giáo sư hướng dẫn (指導教授) đang nhận học viên, trình bày hướng quan tâm của mình qua email trước khi nộp hồ sơ chính thức. Giáo sư đồng ý nhận hướng dẫn không có nghĩa hồ sơ chắc đỗ — hội đồng của khoa vẫn xét theo quy trình riêng — nhưng việc này giúp bạn biết trước mình có khả năng được nhận vào đúng hướng nghiên cứu mình muốn hay không, và giúp hồ sơ, đặc biệt phần 讀書計畫, viết cụ thể hơn là chỉ nói chung về ngành học. Chương trình không có luận văn, thiên về môn học, thường không yêu cầu bước này.

Chương trình thạc sĩ dạy bằng tiếng gì

Không phải mọi chương trình thạc sĩ ở Đài Loan dạy bằng tiếng Trung. Theo danh mục chương trình quốc tế chúng tôi tổng hợp từ cổng thông tin chính thức Study in Taiwan, trong 1.853 chương trình thạc sĩ mở cho sinh viên quốc tế, khoảng 1.339 chương trình dạy hoàn toàn bằng tiếng Trung, 272 chương trình dạy một phần bằng tiếng Anh, và 242 chương trình dạy tối thiểu 90% thời lượng bằng tiếng Anh. Phần lớn vẫn dạy bằng tiếng Trung, nên nếu chưa có TOCFL ở mức ngành yêu cầu, nên ưu tiên tìm đúng nhóm chương trình dạy bằng tiếng Anh hoặc có lộ trình học tiếng trước khi vào chuyên ngành — xem thêm ở bài TOCFL là gì.

Học bổng cho bậc thạc sĩ

Một số khoản học bổng chính phủ Đài Loan cấp riêng một mức sinh hoạt phí cao hơn cho bậc thạc sĩ so với bậc cử nhân, và TaiwanICDF chỉ nhận ứng viên bậc thạc sĩ và tiến sĩ ở một số chương trình, không mở cho bậc cử nhân ở mọi chương trình. Mức tiền và điều kiện cụ thể cho từng khoản, xem đầy đủ ở bài các loại học bổng chính phủ Đài Loan.

Câu hỏi thường gặp

Hồ sơ thạc sĩ du học Đài Loan nộp qua đâu?

Nộp trực tiếp cho phòng tuyển sinh quốc tế hoặc văn phòng của đúng viện, khoa đào tạo ngành bạn muốn học, tại từng trường. Không có ủy ban hay hệ thống chung đứng giữa để phân bổ ứng viên thạc sĩ như quy trình của diện Hoa kiều ở bậc cử nhân.

Thạc sĩ ở Đài Loan có chương trình dạy hoàn toàn bằng tiếng Anh không?

Có, nhưng không phải phần lớn. Theo danh mục chương trình quốc tế tổng hợp từ cổng Study in Taiwan, trong 1.853 chương trình thạc sĩ mở cho sinh viên quốc tế, khoảng 242 chương trình dạy tối thiểu 90% thời lượng bằng tiếng Anh, 272 chương trình dạy một phần bằng tiếng Anh, còn phần lớn vẫn dạy hoàn toàn bằng tiếng Trung.

Làm sao liên hệ giáo sư hướng dẫn trước khi nộp hồ sơ thạc sĩ có luận văn?

Thường qua email, giới thiệu bản thân và hướng nghiên cứu mình quan tâm, gửi trực tiếp cho giáo sư thuộc viện, khoa bạn định nộp hồ sơ, trước khi nộp hồ sơ chính thức qua hệ thống của trường. Giáo sư đồng ý nhận hướng dẫn giúp hồ sơ cụ thể hơn, nhưng hội đồng khoa vẫn xét hồ sơ theo quy trình riêng, không phải giáo sư quyết định một mình.

Hồ sơ thạc sĩ khác hồ sơ cử nhân ở điểm nào?

Hồ sơ thạc sĩ dùng bằng và bảng điểm bậc cử nhân thay cho bằng trung học, thường yêu cầu thư giới thiệu từ giảng viên đại học, và phần kế hoạch học tập (讀書計畫) phải nói rõ hướng nghiên cứu hoặc đề tài muốn theo đuổi, cụ thể hơn kế hoạch học tập chung ở hồ sơ cử nhân.